طلبه سطح3 اخلاق و تربیت اسلامی: حوزه علمیه تخصصی اخلاق و تربیت اسلامی امام خمینی ()، مشهد.
چکیده
هویت جامعه مؤمنان در قرآن کریم، حاصل تعامل پیچیده و هماهنگ میان ایمان، عمل صالح و مسئولیت اجتماعی است که در قالب مفهوم «حیات مؤمنانه» ظهور و بروز مییابد. این پژوهش با بهرهگیری از روش تحلیل محتوای کیفی و مراجعه مستقیم به آیات مرتبط قرآن، به واکاوی و تبیین مؤلفههای کلیدی شکلدهنده هویت جامعه ایمانی میپردازد. نتایج بررسیها نشان میدهد که هویت قرآنی جامعه مؤمنان بر پنج رکن بنیادین استوار است:
نخست، خداباوری که بهعنوان محور اصلی ایمان و زیربنای التزام عملی شناخته میشود.
دوم، فضیلتگرایی که مبتنی بر ارزشهایی چون تقوا، صداقت و صبر است.
سوم، تقوامداری بهعنوان شاخصه تمایز مؤمنان راستین
چهارم، انسجام اجتماعی که بر اساس وحدت امت و مسئولیتپذیری متقابل شکل میگیرد.
پنجم، اختیار و مسئولیتپذیری آزادانه که جوهره ایمان آگاهانه و تعهد اخلاقی را تشکیل میدهد. این مؤلفهها در تعامل تنگاتنگ با یکدیگر، ساختاری پایدار، پویا و عدالتمحور برای جامعه مؤمن فراهم میآورند که هم در برابر انحرافات داخلی مقاومت میکند و هم الگویی الهی برای تعالی و پیشرفت بشری عرضه مینماید. این مطالعه با ارائه مدل هویتی قرآنی، زمینهای نوین و جامع برای فهم عمیقتر هویت دینی و کارکردهای اجتماعی آن در جوامع اسلامی فراهم میکند.
)